‘Eksen kayması’ vs ‘değerli yalnızlık’

Posted on Updated on


Son yıllırda Türkiye’nin dış politikasını “eksen kayması” olarak nitelendirenler aslında eksenin istemedikleri çizgide rayına oturmasından dolayı bir kıskançlık krizine kapıldılar. Türkiye, Cumhuriyet’ten bu yana ilk kez gerçek değerini buldu. Türkiye’nin etkin, aktif ve vicdanlı dış politikası sayesinde dünya ilkleri yaşadı. Somali yardımları, Arakan’a insani yardım çıkarması, Filistin’in BM nezdinde devlet statüsü almasındaki gayretleri, Gürcistan, Azerbaycan, Ermenistan, Irak, İran, Balkan devletleri ile ilişkilerinin çok iyi bir seviyeye gelmesi Türkiye’nin dış politikadaki etkisinin net örnekleridir. Yeterli mi? Hayır. Çünkü Türkiye sahip olduğu vicdani değerler ve tarihi misyonu göz önüne alındığında bunların çok daha ötesinde bir liderlik vasfına sahiptir. Dünya çapında ezilen, aşağılanan, varlık içinde yokluk yaşayan Müslüman ülkelerin Türkiye’den beklentisi de budur; güçlü Türkiye’nin liderliğinde dünya insanca bir hayat yaşamak.

Sn. Davudoğlu, Star gazetesine verdiği röportajında Türkiye’nin etkin politikasını bakın nasıl değerlendiriyor:

Belli dönemlerde, belli çalışmalar, yayınlar yapılıyor ve Türkiye’nin zaafa uğradığı görüntüsü veriliyor. Örneğin, Türkiye Suriyeli mültecilerle ilgili BM’nin de teyit ettiği 21. yüzyılın en onurlu mülteci politikasını yürütüyor, ancak bu konuda hiçbir yazı çıkmıyor. Aksine, koordineli bir şekilde ‘Türkiye radikal örgütlere yardım mı ediyor?’ şeklinde yayınlar yapılıyor. Türkiye 2010’da İran’ı nükleer anlaşmaya ikna ediyor, bu ‘Türkiye-İran yakınlaşması’ diye ‘tehdit’ olarak görülüyor; üç yıl sonra P5+1 (BMGK üyesi 5 ülke ve Almanya) daha dar kapsamlı bir anlaşma yapınca ABD-İran yakınlaşması ‘büyük bir stratejik hamle’ oluyor! Üstüne de ‘Türkiye hem içeride hem dışarıda krizde’ havası verilmek isteniyor. Kiminle kavgalıyız; Suriye rejimi ve Mısır’ın şimdiki yönetimi ile yaşanan konjonktürel krizin dışında? Aksine, bölgesel sorunların çözümünde çok sayıda ülkeyle ‘üçlü mekanizma’ yürütüyoruz. Bu krizleri yönetirken 23’ü Afrika’da olmak üzere 35 ülkede yeni büyükelçilik açtık.

Algı operasyonları: Yabancı ülkelerle politikalarınız nedeniyle sorunlar yaşanabilir, Suriye gibi. Bunlar iradi sorunlardır. Bir de algı sorunları vardır. Bir problem varmış gibi sürekli gündemde tutularak algı operasyonları yapılıyor. Bazan ‘eksen kayması’ dediler; bazen örneğin 1 Mart 2003 tezkeresindeki tartışmalarda, ‘evet de hayır da dese Türkiye zaafa düşecek’ kanaati aşıladılar. 2004’te ‘Kıbrıs davası satılıyor’ diye hükümetin dış politika meşruiyeti tartışıldı. Felluce’de Türkiye-ABD gerilimi olduğunda, aynı şekilde Davos’tan sonra iktidara ömür biçenler oldu. 2006’da Hamas lideri geldiğinde büyük bir kampanya yürüttüler. Afrika açılımını ilan ettiğimizde ‘Batı blokundan kopuyoruz’ dediler. Mavi Marmara olayında aylarca eleştiriye maruz kaldık. Bunlar paralel kampanyalardır. Kimi dışarıda üretilip içeriye taşındı, kimi içerde üretilip dışarıya taşındı.

Güçlü Türkiye ‘kötü’ örnek!: Dünyada ortak bir kanaat var; Uluslararası sistemde son 10 yıl içinde herkes göreceli olarak güç kaybederken Türkiye güç biriktirdi. Bunun doğurduğu rahatsızlık var. Güç biriktiren Çin, Hindistan, Brezilya gibi ülkeler arasında bir Müslüman ülkenin olması rahatsız ediyor. Çünkü İslam dünyasında bunun başarılabilir olduğu algısı oluşunca, diğer ülkelerde de toplumlar aynı şeyi talep etmeye başlayabilir. O yüzden kendileri açısından ‘kötü’ örneği sendeletme çabası var.

Kararlarımız Ankara patentli: Kuvvetli ekonomimiz olmasaydı bu dış politikayı yürütemezdik, halktan meşruiyet almasaydık da kendi kararımızı alamazdık. O yüzden 12 yıl içindeki dış politikada aldığımız her karar Türkiye patentlidir, Ankara patentlidir. Bazı çevrelerde bunun getirdiği rahatsızlık var.

‘Türkiye yalnızlaştı, komşularla sorun var’ iddiası bir algı kampanyasıdır. Haritayı önümüze koyduğumuzda çevremizdeki tablo şudur:

Rusya ile Yüksek Düzeyli İşbirliği Konseyi 3 yıldır aralıksız toplanıyor. Son toplantıyı Kasım’da St Petersburg’da yaptık, çok sayıda anlaşmaya imza attık.

Ukrayna ile YDİK toplantıları 4 yıldır yapılıyor; en son Ankara’da çok sayıda anlaşma imzaladık.

Moldova Cumhurbaşkanı geçen hafta Ankara’daydı. İlişkileri Stratejik İşbirliği düzeyine çıkarmak için talepte bulundular.

Romanya Başbakanı Marmaray açılışına geldi, oradaki sözleri ortada.

Bulgaristan Dışişleri Bakanı da geçen ay geldi; YDİK hazırlığı yapıyoruz.

Yunanistan ile YDİK toplantısını daha geçen hafta yaptık. Başbakan bu hafta Türkiye’ye geliyor. Libya ordusuna eğitim veriyoruz.

Mısır’la ilişkiler darbeden dolayı sıkıntılı. Ama siyaset normalleştikçe eskiye dönmeye başlayacak.

Filistin’de her iki tarafla da teması olan bir ülkeyiz. BM’de Filistin’in devlet olarak tanınmasını sağlayan baş aktörlerden biriyiz.

İsrail ile çok ciddi bir dalgalanma yaşadık ama özür sonrasında tazminat görüşmeleri sürüyor.

KKTC tarihinin en güçlü dönemini yaşıyor. Gelirleri 4 kat arttı; dünyada temsilcilik açtığı ülke sayısı 20’ye çıktı. Şimdi boru hattıyla su bağlıyoruz.

Irak merkezi hükümetiyle sıkıntıları düzelttik. Ben geçen ay Bağdat, Necef ve Kerbela’yı ziyaret ettim, TBMM Başkanımız gitti; Irak Dışişleri Bakanı Türkiye’ye geldi. Bu arada Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi ile enerji işbirliğimiz en üst düzeye çıkarıldı.

İran’da Ruhani yönetime geldiğinden beri her ay karşılıklı ziyaretler yapıyoruz. Evet görüş ayrılıklarımız var ama bunu son derece rasyonel bir şekilde değerlendirip, yolumuza devam ediyoruz.

Azerbaycan’le ilişkilerimiz tarihin hiçbir döneminde bugünkü düzeyde olmadı. TANAP enerji projesi enerji denklemlerini değiştiriyor.

Gürcistan’da yeni yönetimle de mükemmel ilişkimiz var.

Ermenistan ile sıkıntılarımız zaten yeni değil. Sorunları aşmak için 2009’da hamle yapmıştık. Hala yoğun bir şekilde çalışıyoruz. Daha geçen ay Ermenistan’daydım.

Advertisements

Bir Yorum Yaz/Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s